19.07.2018

İRAN'DA HOROZUN BAŞINI KESİP MEYDANA ATMIŞLAR

İran'da geçen hafta Perşembe günü başlayan ekonomik temelli protesto gösterileri hala devam etmekte ve ne zamana kadar süreceği ise belirsizdir.

Bu sürece nasıl gelindi?

Ekonomik açıdan olaya bakıldığında İran, kökleri derinde olan finansal sorunlarla karşı karşıyadır. Bankalar batmış ve bankerler ise mudilerine paralarını ödeyememiştir. Yani, Merkez bankası güvencesi altında olmasına rağmen vatandaş parasını geri alamamıştır.

Aslında İran'da yaşanan bu sıkıntılar yeni olmayıp 2-3 aydan beri devam etmekteydi.

Olaylar, İran'ın en büyük ikinci şehri olan Meşhed, Ahvaz, Tahran, Nişabur ve Kirmanşah bölgelerinde başlamıştır. Kirmanşah, sünni muhafazakar halkın yoğun olarak yaşadığı yer olmakla birlikte IŞİD'in merkezi durumundadır. Kirmanşah'ta, 3-4 ayda IŞİD' e mensup 7-8 grup yakalanarak yargılanmış, hapsedilmiş, bazıları ise idama mahkum edilmişti. Dolayısıyla kaos ortamı oluşmasında dış destekli IŞİD'de etkili olmuştur denilebilir.

İran'ın önemli dini merkezi olan Kum kenti de bu gelişmelerde önemli rol oynamaktadır: Ruhani-Ahmedinejad arasındaki gerilim.

İran-Irak sınırında meydana gelen deprem sonucu konutlar önemli hasar görmüştü. Ruhani tarafından bu konutların Ahmedinejad döneminde devlet tarafından yaptırılan sosyal konutlar olduğunu dile getirmesi ile Ahmedinejad eleştirilmişti. Buna karşılık olarak bugün de Ahmedinejad, Ruhaniye karşı üstü örtülü olarak sokağa çıkma çağrısı yapmıştır.
Gösterilerde etnik dalgada unutulmamalıdır;
Araplar ve Beluclar bağımsızlık istiyor. Kürtler, ABD destekli Pejak aracılığıyla faaliyet gösteriyor. Sünniler de siyasi ortamdan rahatsız, çünkü son 4-5 aydır Sünnilerin cuma imamlarına Tahran Hükümeti tarafından seyahat izni verilmemektedir. ( İran'da cuma imamları önemlidir. Her şehrin bir cuma imamı vardır ve verdikleri fetva ile etkili olabilmektedirler) Dolayısıyla tepki olarak hepsi sokaklara inmiş durumdadır.

Peki, Türk bölgeleri ne durumda?

Türk bölgeleri olan Tebriz, Erdebil, Urmiye'de görülen herhangi bir hareketlilik yok. Tebriz'de hareketlilik olmadığı sürece bir şey olmaz. Çünkü, İran'ın kaderini Tebriz belirler. Ayrıca belirtmekte fayda var; Türkler hiç bir zaman devletine karşı ayaklanmamıştır.

Azerbaycan Türklerinin kurmuş olduğu 8 örgüt, bir bildiri yayımlayarak bu hareketin kendilerine ait olmadığını dolayısıyla kabul etmediklerini, bu gösterilerin bilinçli, Türkleri ezmek ve kaos ortamı yaratmak amaçlı olduğunu ifade etmişlerdir.

Gösterilerde bazı gruplar tarafından provakasyon durumları da görülmektedir.

Bir taraftan Şah yanlılarının, diğer taraftan İran dışında (Fransa) olan Halkın Mücahitleri örgütü üyelerinin İran'a getirilmesi suretiyle provakasyonlar olduğu yönünde iddialar yer almaktadır.
Olayları kim yapıyor, neler yapılıyor henüz net değildir. Eğer gösteriler 1 hafta daha sürerse o zaman olayın boyutu değişir. Çünkü liderini yaratması sonucu ortaya çıkar. Şu anda sivil gösteri yok, alacaklılar dahi görünmüyor.

Burada merkezi yönetime karşı bir başkaldırı var. Rejime yönelik değil. Şöyle ki, eğer böyle bir hedef olmuş olsaydı, öncelikle bir lider, örgüt ve teşkilatlanma olurdu. 
Amaç bu gösterilerle iç savaş yaratıp, merkezi hükümeti yıpratmaya çalışmaktır. 

Bugünden itibaren olaylar, ya şiddetlenerek liderini yaratacak ya da yok olacaktır. Tabii ki temennimiz, İran'ın en kısa zamanda bu kaostan kurtulması yönündedir.
 
 
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.
Füsun Nemutlu6 ay önce
çok teşekkürler yeşim hocam,derli toplu çok net bir haber olmuş,musadenizle paylaşayım.sevgi ve saygılarımlla