16.10.2018

ABD-İRAN GERGİNLİĞİ VE YANSIMALARI

2015 yılın da, dönemin ABD başkanı Obama, İsrail’in baskısı üzerine İran ile Nükleer faaliyetleri durdurmak için bir anlaşma yapmış ve müttefikleri başta olmak üzere her kes bundan memnun olmuştur. Ancak İsrail bu anlaşmayı çok istediği halde sonucundan memnun olmamıştır. ABD, İran’a karşı uyguladığı ambargoyu büyük oran da kaldırınca, hem İran ihtiyaçlarını karşılamış hem de İran’a mal satan başta Avrupalılar olmak üzere herkes memnun olmuştur. Bölge de ise Türkiye bu anlaşmadan en fazla karlı çıkan ülke olmuştur. Irak ise halen ABD’nin politik ve askeri denetimin de olan bir ülke olarak İran ile yakın ilişkilerini daha rahat yapar hale gelmiştir. İran’ın Suriye de ki faaliyetleri konusunda da batıyla işbirliği yapma umudu doğmuştur. Ama Trump’ın iktidarıyla umutlar suya düşmüştür. Trump yönetimi, İran’ın radikal İslam’ı ve uluslararası terörü desteklediği ve nükleer silah araştırmalarına devam ettiği savıyla yeni ambargo ve yaptırımlar uygulamaya başlamıştır. Bu durumdan hiç kimse memnun değildir. Batılılar, 85 milyon nüfuslu ve alım gücü olan İran’a mal satamama ve yatırım yapamamadan dolayı çok rahatsızlar ve ABD yönetimine ateş püskürmektedirler. ABD’nin yeni yaptırımları nedeniyle petrol ve gaz fiyatları ise yükselmektedir. Bu nedenle ülkeler, 2015 anlaşmasına geri dönülmesini istemektedir. AB Komisyonu, bu yeni durumdan en az zararla çıkmak için yeni formüller geliştirdiğini açıkladı. Bunun anlamı, AB eskiden olduğu gibi ABD ambargolarına sorgusuz sualsiz kabul etmeyeceği gerçeğidir. Ambargoyu delme girişimidir. AB Komisyonu, henüz net bir karar açıklamadı ama üzerinde çalıştıklarını duyurdu. Bu davranış bile önemli bir politika değişikliğidir. İran, yaptığı açıklamada, AB’nin bu davranışından memnun olduğunu bildirmiştir. Türkiye ise bilindiği gibi ABD’nin İran’a uygulayacağı ambargodan memnun olmadığını ve kendi çıkarlarına uygun davranacağını duyurmuştur. ABD artık eskisi gibi her dediğini yaptıramıyor, özellikle de, ülkelerin absürt bulduğu politikalar ve herkese zarar veren davranışlara itirazlar yükselmektedir. 3 Ekim de Birleşmiş Milletler Adalet Divanı aldığı karar ile ABD’nin uyguladığı ambargonun insani mallar, ilaç ve sivil havacılıkla ilgili ürünleri ambargo dışına çıkarmıştır. Bu karar İran’ı ve müttefiklerini mutlu etmiştir.
ABD’nin yeniden aldığı ambargo kararı İran ekonomisini zor durum da bırakmıştır. İran parası dolar karşısın da dramatik bir şekilde düşmüş ve halk varlıklarının değerini korumak için dolara saldırmıştır. Ülke de enflasyon %80’e ulaşmış ve hükümet Latin Amerika da zaman zaman görüldüğü gibi hiper enflasyondan korkmaya başlamıştır. ABD’nin İsrail baskısıyla aldığı bu tür kararlar aslında İsrail halkının da işine yaramamaktadır. Konuyla ilgili kişi ve kuruluşlar bilmektedir ki İsrail hükümeti, ABD yönetiminde ki nüfuzunu kullanarak bu tür kararlar aldırmaktadır, Ama İran bu ambargoya da dayanacaktır, İsrail istediğini elde edemeyecektir. Ne yazık ki bir kez daha olan halka olacaktır.   Haydar Çakmak
Dikkat! Yazılan yorumlar hiçbir şekilde sitenin görüş ve düşüncelerini yansıtmamaktadır. Yorumlar, yazan kişiyi bağlayıcı niteliktedir.